Često postavljana pitanja

FAQ

19.10.2015

1. Šta je posao Direkcije za evropske integracije?
2. Kako se mogu zaposliti u Direkciji za evropske integracije?
3. Na koji način mogu aplicirati za IPA sredstva?
4. Šta je to acquis?
5. U kojoj mjeri su zakoni u BiH usklađeni sa onima u EU?
6. Šta je Upitnik Evropske komisije?
7. U čemu je razlika između države potencijalnog kandidata i države kandidata za članstvo?
8. Kada će BiH postati članica Evropske unije?
9. Šta su prednosti članstva u EU?
10. Šta građani BiH misle o pristupanju Evropskoj uniji?
11. Da li je članica EU obavezna da prihvati euro kao valutu plaćanja?






 

1. Šta je posao Direkcije za evropske integracije?

Direkcija koordinira aktivnosti institucija na svim nivoima, a koje se tiču integracije BiH u EU. Samo neki od poslova Direkcije su: provjera usklađenosti zakona i podzakonskih akata čiji su predlagači institucije na državnom nivou, sa pravnom tečevinom Evropske unije (acquis-em); koordinacija izrade strateških dokumenata, informacija, analiza i izvještaja u procesu integrisanja; koordinacija planiranja i korištenja finansijske pomoći Evropske unije; koordinacija prevođenja domaćeg zakonodavstva na jedan od službenih jezika EU; informisanje o procesu integrisanja; obučavanje državnih službenika o integraciji u EU.

2. Kako se mogu zaposliti u Direkciji za evropske integracije?

Prijem i zapošljavanje državnih službenika, zaposlenika, pripravnika, kao i volontera u institucijama Bosne i Hercegovine, obavlja se u skladu sa odredbama Zakona o državnoj službi u institucijama Bosne i Hercegovine i podzakonskih akata, a putem javnog oglasa koji se objavljuje na internet stranici Agencije za državnu službu Bosne i Hercegovine, kao i dnevnim novinama.

3. Na koji način mogu aplicirati za IPA sredstva?

Bosni i Hercegovini su u periodu 2007-2013. na rapolaganju dvije komponente pretpristupne pomoći Evropske unije (IPA). Prva komponenta odnosi se na pomoć u tranziciji i razvoju institucija, a druga na prekograničnu saradnju. Korisnici prve komponente su institucije uprave i tijela u javnom vlasništvu, te manjim dijelom organizacije građanskog društva. Privatna preduzeća i osobe ne mogu aplicirati kao korisnici sredstava prve komponente, ali mogu biti implementatori projekata, ukoliko u postupku izbora koji provodi Delegacija Evropske unije u BiH budu najuspješniji. Preduslov za provođenje postupka je potpisivanje Finansijskog sporazuma između EU i BiH za svaku godišnju IPA alokaciju. Korisnici druge komponente (prekogranična saradnja) mogu biti regionalna i lokalna uprava, regionalne razvojne agencije, tijela u javnom vlasništvu, obrazovni i istraživački instituti, privredne komore i udruženja, organizacije civilnog društva i sl. Aplikanti za sredstva iz druge komponente ne mogu biti profitne organizacije. Za tri bilateralna programa prekogranične saradnje (sa Hrvatskom, Srbijom i Crnom Gorom), potrebne informacije moguće je pronaći na www.cbc.bih-mne.org; www.cbc-cro-bih.net; www.srb-bih.org. Informacije o Jadranskom i transnacionalnim programima nalaze se ovdje.

4. Šta je to acquis?

Acquis (poznat i pod ranijim nazivom acquis communaitaire) je skup prava i obaveza članica EU. Iako to nije adekvatno objašnjenje, acquis često nazivaju i „pravom“ Evropske unije, a uobičajen prevod ove francuske riječi je „pravna stečevina EU“. Acquis čine osnivački ugovori, međunarodni ugovori i opšti pravni principi EU, zakonodavstvo koje donose institucije EU, praksa Suda EU i sve ostale obaveze koje članice preuzimaju djelujući u okvirima EU. Države koje žele postati članice o acquis-u ne mogu pregovarati, nego ga trebaju prihvatiti u domaći pravni sistem i provoditi ga u praksi. Obim acquis-a se svakodnevno uvećava.

5. U kojoj mjeri su zakoni u BiH usklađeni sa onima u EU?

Izrada dokumenta pod nazivom National Plan of Adoption of the Acquis (NPAA), odnosno Državni plan usvajanja pravne stečevine EU (acquis-a) je obaveza svake države aspirantice kada postane kandidat za članstvo u EU. Najveći dio procesa integrisanja upravo se tiče usklađivanja domaće legislative sa acquis-em. Planski dokument koji treba da definište šta i u kom roku treba uskladiti sa propisima EU moći će poslužiti kao instrument za procjenu dostignutog nivoa usklađenosti. Pri toj procjeni treba imati u vidu da je BiH država složene strukture u kojoj za određenu oblast ili propis nadležnost može imati više institucija sa više upravnih nivoa.
Direkcija za evropske integracije vrši provjeru usklađenosti sa acquis-em zakona i podzakonskih akata čiji su predlagači i donosioci institucije na državnom nivou.

6. Šta je Upitnik Evropske komisije?

Kada neka država pošalje zahtjev za članstvo u EU, Evropsko vijeće pozove Evropsku komisiju da o tom zahtjevu sačini mišljenje. Radi pripreme mišljenja Evropska komisija državi koja je podnijela zahtjev za članstvo šalje upitnik sa nekoliko hiljada pitanja i na osnovu dobijenih odgovora pricjenjuje u kojoj mjeri država ispunjava kriterije za članstvo i u kojoj mjeri je spremna da prihvati uslove članstva. Pitanja  se odnose na funkcionisanje institucija, zakonodavstvo, javne finansije u svim društvenim oblastima koja su obuhvaćena i pregovaračkim poglavljima acquis-a. Ako je mišljenje pozitivno, Evropsko vijeće će donijeti odluku o davanju statusa kandidata toj državi.

7. U čemu je razlika između države potencijalnog kandidata i države kandidata za članstvo?

Ako država ima status kandidata, to znači da Evropska komisija ima pozitivno mišljenje o njenom zahtjevu za članstvo (tzv. avis) i da je na osnovu tog mišljenja Evropsko vijeće odlučilo o dodjeli kandidatskog statusa. Države kandidatkinje u finansijskoj perspektivi EU od 2007. do 2013. mogu da koriste svih pet komponenti pretpristupne pomoći (IPA), dok države potencijalne kandidatkinje mogu da koriste dvije komponente. Država potencijalna kandidatkinja je ona kojoj je tzv. evropska perspektiva potvrđena, odnosno koja može podnijeti zahtjev za članstvo kada za to ispuni uslove.

8. Kada će BiH postati članica Evropske unije?

Prema članu 49. Ugovora iz Lisabona, država može postati članica EU ako se geografski nalazi na evropskom kontitentu (Maroko je 1987. predao zahtjev za članstvo, ali je on odbijen uz obrazloženje da Maroko nije evropska država) i ukoliko poštuje načela Evropske unije, tj. ispunjava kriterije za članstvo. Oni podrazumijevaju vladavinu prava, poštivanje demokratkih principa, prihvatanje pravne stečevine EU u domaće zakonodavstvo i njegovu primjenu, te postojanje tržišne privrede zasnovane na principima konkurentnosti. Tokom pregovora o članstvu država dokazuje ispunjavanje kriterija za članstvo i preuzima obaveze da ih ispuni. Trajanje pregovora je vrlo individualno i zavisi od države do države. Primjera radi, Austrija je o članstvu u EU pregovarala 13 mjeseci, pregovori većine od deset država iz proširenja 2004. trajali se četiri godine, a Hrvatske šest godina. BiH još nije u poziciji da pregovara o članstvu u EU i trenutno ima status potencijalnog kandidata.

9. Šta su prednosti članstva u EU?

Članstvo u Evropskoj uniji donosi višestruke prednosti. U kojoj mjeri će one biti iskorištene zavisi od spremnosti, mogućnosti i opredijeljenosti svake od država članica. Bitna vrijednost EU sadržana u njenim osnivačkim ugovorima je sloboda kretanja ljudi, robe, usluga i kapitala na cijeloj teritoriji Unije. Primjera radi, građani države članice Unije mogu studirati ili osnivati preduzeća u bilo kojoj državi članici pod jednakim uslovima kao i tamošnje stanovništvo. Državljani članica Unije mogu glasati za Evropski parlament, a njihovi predstavnici dobijaju glas u institucijama Unije.
Takođe, članicama EU su na raspolaganju fondovi mnogo većih iznosa u odnosu na finansijsku pomoć koja je dostupna državama u procesu proširenja (kandidatima i potencijalnim kandidatima).
Biti članica EU znači pripadati tržištu od oko 500 miliona potrošača i najvećoj svjetskoj ekonomiji. Dostizanje i poštivanje standarda koji vrijede u EU, posredno ili direktno doprinosi poboljšanju kvaliteta života. EU, primjera radi, veliku pažnju i resurse ulaže u energetsku učinkovitost, razvoj informacionih tehnologija i očuvanje životne sredine.

10. Šta građani BiH misle o pristupanju Evropskoj uniji?

Posljednje istraživanje javnog mnijenja koje je Direkcija provela u januaru 2012. godine pokazuje da 76,5% građana BiH podržava njenu integraciju u EU. Trećina ispitanika najvećom prednošću članstva u EU smatra kreiranje većeg broja kvalitetnijih radnih mjesta, a slijede garancija trajnog mira i stabilnosti i sloboda kretanja.

11. Da li je članica EU obavezna da prihvati euro kao valutu plaćanja?

Članstvom u Evropskoj uniji ne postaje se automatski i članicom eurozone u kojoj je platežno sredstvo euro. Da bi euro postao valuta, država mora ispuniti tzv. kriterije konvergencije koji se odnose na nivo stabilnosti cijena, iznos budžetskog deficita i visinu kamatnih stopa na dogoročne kredite. Kriterije konvergencije mora ispuniti svaka članica EU koja želi postati dio njene monetarne unije. Sve države članice obvezne su prihvatiti euro kao svoju nacionalnu valutu čim ispune kriterije konvergencije (izuzetak je Danska i Velika Britanija).